Πολλά παιδιά από ηλικίες 1 έτους και έπειτα μπορεί να παρουσιάσουν άλλοτε ήπια και άλλοτε πιο σοβαρά αισθητηριακά ελλείμματα και περισσότερο όσον αφορά την επαφή τους με νέα παιχνίδια. Τι σημαίνει όμως αισθητηριακό έλλειμμα; Τί είναι η αισθητηριακή ολοκλήρωση;
Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι η επεξεργασία και ενσωμάτωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων, μέσω της οποίας το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα ωριμάζει, και αποτελεί θεμέλιο για τη μάθηση, την αλληλεπίδραση με το φυσικό περιβάλλον και τη συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη. Σαν κρίσιμη διαδικασία η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι μια δραστηριότητα αυτό-οργάνωσης του ατόμου καθώς αυτό αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον.
Η οργάνωση αυτών των ερεθισμάτων συμβαίνει με τη συλλογή και την επεξεργασία των ερεθισμάτων από το νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα μπορεί και επεξεργάζεται τα δεδομένα που συλλέγονται από το περιβάλλον, μέσα από τις αισθητικές μας οδούς (θα τις αναφέρουμε παρακάτω) ώστε να μπορούμε να χρησιμοποιούμε το σώμα μας αποτελεσματικά.
Τις βάσεις για την θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης έθεσε η A. Jean Ayres τη δεκαετία του 1950-1960. Σύμφωνα με την Ayres η αισθητηριακή ολοκλήρωση είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική κινητική και αντιληπτική οργάνωση του ατόμου στο περιβάλλον όπου ζει και λειτουργεί.
Πάμε να εξηγήσουμε ποιες αισθήσεις είναι αυτές:
- Όραση δηλαδή δέχονται οπτικά ερεθίσματα (χρώμα, σχήμα) –ΟΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
- Ακοή δηλαδή δέχονται ακουστικά ερεθίσματα (ήχος, θόρυβος, σειρήνες, κουδούνια, τραγούδια, παιχνίδια που ΄΄μιλάνε΄΄) –ΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
- Αφή δηλαδή δέχονται απτικά ερεθίσματα (θερμότητα, πόνο, πίεση, υφές) –ΑΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
- Όσφρηση δηλαδή δέχονται οσφρητικά ερεθίσματα (μυρωδιές)- ΟΣΦΡΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
- Γεύση δηλαδή δέχονται γευστικά ερεθίσματα (γλυκό, πικρό, ξινό, αλμυρό) –ΓΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Όμως δεν τελειώνουν εδώ, έρχονται άλλα δύο συστήματα αισθήσεων να συμπληρώσουν:
6.ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – αίσθηση του τρόπου που το σώμα μας κινείται στο χώρο- (παζλ, κουμπιά, κινητικά παιχνίδια)
7. ΑΙΘΟΥΣΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – αίσθηση της θέσης του σώματος μας στο χώρο- (κούνιες, μπάλες pilates, τραμπάλα)
Επομένως όταν δίνουμε στα παιδιά παιχνίδια για πρώτη φορά οφείλουμε να τους δώσουμε τον απαραίτητο χρόνο να τα επεξεργαστούν, να τα αγγίξουν, να παίξουν με αυτά, να λάβουν τα αντίστοιχα ερεθίσματα, να τα ΄΄καταγράψουν΄΄ στο νευρικό τους σύστημα.
μα.
Παιχνίδια με περίεργες υφές
, μυρωδιές όπως σλάιμ-slime(γλίτσα), Fidget, λούτρινα, πλαστελίνες, playdoh
Παιχνίδια με ήχους, κουδούνια, σειρήνες, ομιλούντα (ρομ
ποτάκια, κούκλες)
Παιχνίδια με έντονα χρώματα, παράξενα σχήματα.
Παιχνίδια με κίνηση, κούνιες, μπάλες, τσουλήθρα, τραμπάλα, ποδήλατο
Παιχνίδια όπως οι πίνακες πολλαπλών δραστηριοτήτων για λεπτή
κινητικότητα.
Θυμόμαστε πάντα ότι το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και έχει τον δικό του μοναδικό ρυθμό.
πηγές:
1.Ayres, A. J. (1979). Sensory Integration and the child. Los Angeles, CA: Western Psycological Servises
2. Αισθητηριακή Ολοκλήρωση και Αισθητηριακές Διαταραχές – Physio4you
