Η ικανότητα της εργαζόμενης μνήμης: πόσο μεγάλη είναι η έκταση του «νοητικού χώρου εργασίας» του παιδιού σας;

Μπορείς να κάνεις νοερά την πρόσθεση 15+49;

Όταν σας δίνουν οδηγίες, μπορείτε να φτάσετε στον προορισμό σας χωρίς να κρατήσετε σημειώσεις; 

Η εργαζόμενη μνήμη, δηλαδή η μνήμη με την οποία συγκρατούμε τις πληροφορίες για να φέρουμε σε πέρας μία δραστηριότητα, χρησιμοποιείται σε ανάλογες δραστηριότητες. Αυτός ο νοητικός χώρος εργασίας αποτελεί το μέρος, στο οποίο διαχειριζόμαστε τις πληροφορίες, εκτελούμε νοερούς υπολογισμούς, ή κάνουμε νέες σκέψεις. Όπως ακριβώς οι υπολογιστές και τα κινητά έχουν διαφορετικές δυνατότητες στη μνήμη τους, έτσι και η εργαζόμενη μνήμη διαφέρει από άτομο σε άτομο. Αυτό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα αντιληπτό στον τρόπο, με τον οποίο προσπαθούμε να δώσουμε οδηγίες σε διαφορετικά παιδιά.

΄΄Σε παρακαλώ, πήγαινε στο δωμάτιο σου και φέρε μου την μπλε μπλούζα και βάλε την πάνω στην καρέκλα΄΄

Για ορισμένα παιδιά η δραστηριότητα αυτή είναι εύκολη, σε αντίθεση με άλλα, που ενώ καταβάλουν προσπάθεια, έχουν ξεχάσει τις μισές οδηγίες κατά τη διαδικασία εκτέλεσης της δραστηριότητας. Αυτό έχει επιπτώσεις και στην σχολική τάξη. Τα παιδιά με ελλιπή ικανότητα εργαζόμενης μνήμης δείχνουν ότι έχουν ελλειματική προσοχή. Μερικά από τα συχνά λάθη που κάνουν, είναι η επανάληψη ή η παράλειψη λέξεων, γραμμάτων, αριθμών, ακόμα και παράλειψη ολόκληρων βημάτων. Επειδή αποσυντονίζονται, συχνά εγκαταλείπουν τις δραστηριότητες τους, γεγονός το οποίο δε συμβαίνει επειδή δεν συνεργάζονται ή τεμπελιάζουν ή μπορεί να ματαιώνονται. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να κάνει την εμφάνισή του σε διαφορετικούς τομείς. Η αριθμητική αποτελεί έναν από αυτούς τους τομείς, αφού όλοι προσπαθούμε να κάνουμε πράξεις νοερά. Ακόμα, η χαμηλή εργαζόμενη μνήμη ενδέχεται να επηρεάσει και τη γλώσσα. Για παράδειγμα, ένα παιδί με χαμηλή ικανότητα εργαζόμενης μνήμης ενδέχεται να αντιμετωπίσει δυσκολίες στη δημιουργία γραπτών προτάσεων. Μέχρι να τελειώσει τον συλλαβισμό των πρώτων λέξεων, θα έχει ξεχάσει αυτό που αρχικά ήθελε να πει. Αντίστοιχα, εμφανίζει δυσκολίες και στην κατανόηση κειμένου: ενώ κάνει μεγάλη προσπάθεια στην αποκωδικοποίηση των λέξεων, συχνά του διαφεύγει η γενική ιδέα του κειμένου.

Σχετίζεται με την ΔΕΠΥ;

Συνήθως τα παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν πολύ χαμηλή εργαζόμενη μνήμη, είναι παρορμητικά και υπερκινητικά, με δυσκολία στην ακουστική μνήμη και διατήρηση προσοχής.  Ωστόσο, είναι πιθανό τα παιδιά να εμφανίζουν φτωχές δεξιότητες στην εργαζόμενη μνήμη, χωρίς να υπάρχουν αυτά τα επιπλέον χαρακτηριστικά.

Δυσλεξία;

Σύμφωνα με τους Susan Gathercole και Tracy Alloway, περίπου το 70% των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζουν ελλείψεις στη δεξιότητα της εργαζόμενης μνήμης που εστιάζονται στην ανάγνωση (Gathercole and Alloway 2007).

Και τι συμβαίνει με την ηλικία του παιδιού; Δεν είναι φυσιολογικό να έχουν τα παιδιά σχετικά «φτωχές» δεξιότητες εργαζόμενης μνήμης;

Ναι. Ο μέσος τετράχρονος έχει περίπου το ½ ή το 1/3 της ικανότητας που έχει ένας ενήλικας στην εργαζόμενη μνήμη (Gathercole καιAlloway 2007). Για την ανίχνευση τυχούσας δυσκολίας στο παιδί σας, χρειάζεται να γίνει σύγκριση με άλλα παιδιά της ηλικίας του. Όσο μεγαλώνει ένα παιδί, αυξάνονται και οι προσδοκίες άρα και οι δεξιότητες μνήμης.

Είναι η ελλιπής εργαζόμενη μνήμη, ένδειξη χαμηλότερου δείκτη νοημοσύνης;

Όχι απαραίτητα. Η λειτουργική/εργαζόμενη μνήμη αποτελεί ένα βασικό συστατικό στοιχείο της νοημοσύνης, καθώς επηρεάζει τον τρόπο, με τον οποίο μαθαίνουν τα παιδιά. Επιπροσθέτως, επηρεάζει την επίδοση στα τεστ αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων των τεστ επίδοσης και των τεστ νοημοσύνης. Επομένως δεν συγχέουμε τους δυο όρους.

Ωστόσο, δεν μπορούμε να εξισώσουμε την εργαζόμενη μνήμη με τη νοημοσύνη.

Ορισμένα παιδιά έχουν καλές επιδόσεις στα τεστ IQ, αλλά ενδέχεται οι επιδόσεις τους στα τεστ εργαζόμενης μνήμης να είναι μέτριες (Alloway καιAlloway 2010). Πώς, όμως, είναι αυτό δυνατό; Τα τεστ νοημοσύνης, όπως η κλίμακα νοημοσύνης Wechsler για παιδιά (WISC) έχουν διακριτές δοκιμασίες, μερικές από τις οποίες στοχεύουν στη εργαζόμενη μνήμη και άλλες όχι. Επίσης, είναι πιθανό να υπάρχουν διαφορετικά είδη εργαζόμενης μνήμης. Ορισμένα παιδιά μπορεί να παρουσιάζουν ελλιπή ακουστική εργαζόμενη μνήμη σε τέτοιο βαθμό που να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες με τις προφορικές, λεκτικές οδηγίες. Από την άλλη μεριά, ορισμένα παιδιά ενδεχομένως εμφανίζουν δυσκολία στην οπτικο-χωρική εργαζόμενη μνήμη, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ενασχόλησή τους με την αριθμητική. Επομένως, οι δυσκολίες στην εργαζόμενη μνήμη, δεν θα πρέπει να ταυτίζονται με τη νοημοσύνη του παιδιού.

Μπορούμε να ενισχύσουμε την εργαζόμενη μνήμη με εκπαιδευτικά προγράμματα σε υπολογιστές;

Στην έρευνα των Holmes κ.ά (2009), μία ομάδα παιδιών ηλικίας 8-11 ετών με χαμηλή επίδοση στην Αυτοματοποιημένη Δοκιμασία Εκτίμησης της Εργαζόμενης Μνήμης (ΑΔΕΕΜ, Automated Working Memory Assessment, AWMA), δηλαδή μία κλίμακα εκτίμησης των ελλειμμάτων στην εργαζόμενη μνήμη, εγγράφηκε σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα Cogmed (Holmes κ.ά. 2009). Για περίπου 35 λεπτά την ημέρα, τα παιδιά έπαιζαν ηλεκτρονικά παιχνίδια στον υπολογιστή, τα οποία σχετίζονταν με τις δεξιότητες της εργαζόμενης μνήμης. Οι δραστηριότητες στα παιχνίδια περιελάμβαναν:

• Την ακρόαση μιας σειράς γραμμάτων και την επανάληψή τους
• Την παρακολούθηση μιας σειράς από λαμπτήρες, οι οποίοι άναβαν και κατόπιν την ανάκληση της σειράς, με την οποία άναψαν, πατώντας τις σωστές τοποθεσίες με το ποντίκι του υπολογιστή.
• Την ακρόαση και παρακολούθηση μιας σειράς αριθμών, την ώρα που λέγονται και ενώ εμφανίζονται στιγμιαία σε ένα πληκτρολόγιο. Μετά από κάθε σειρά, ο μαθητής έπρεπε να αναπαράγει την αλληλουχία στην αντίθετη, όμως, σειρά πατώντας τα σωστά ψηφία στο πληκτρολόγιο.
• Την παρακολούθηση μιας ομάδας «αστεροειδών», τα οποία κινούνταν κατά μήκος της οθόνης και φώτιζαν διαδοχικά. Ο μαθητής έπρεπε να θυμηθεί τους αστεροειδείς που άναψαν αλλά και τη σειρά, με την οποία φώτισαν.
• Την παρακολούθηση λαμπτήρων, οι οποίοι άναβαν, ένας κάθε φορά σε ένα πλέγμα λαμπτήρων, και κατόπιν τους ζητούνταν να παρακολουθήσουν το πλέγμα να αντιστρέφεται κατά 90 μοίρες. Μπορεί ο μαθητής να ανακαλέσει τη σωστή σειρά, ακόμα και αν οι λαμπτήρες είναι σε διαφορετικές θέσεις;

Για τα παιδιά στις ομάδες ελέγχου, το επίπεδο δυσκολίας των δραστηριοτήτων αυτών παρέμενε εύκολο σε όλη τη διάρκεια της μελέτης. Ωστόσο, για τα παιδιά στην ομάδα θεραπείας, το πρόγραμμα προσαρμοζόταν, δηλαδή τους δινόταν σταδιακά όλο και πιο δύσκολες δραστηριότητες, παράλληλα με τη βελτίωση της επίδοσής τους.

Ποια ήταν τα αποτελέσματα του εκπαιδευτικού προγράμματος;

Μετά από περίπου έξι εβδομάδες, οι ερευνητές επανεξέτασαν τις δεξιότητες της εργαζόμενης μνήμης των μαθητών και τα αποτελέσματα ήταν αξιοσημείωτα. Ενώ και οι δύο ομάδες βελτιώθηκαν, τα παιδιά στο προσαρμοσμένο πρόγραμμα είχαν καλύτερη επίδοση. Ο μέσος όρος των καλύτερων επιδόσεων ήταν 3 με 4 φορές υψηλότερος από εκείνες των παιδιών στην ομάδα ελέγχου.

Στην πραγματικότητα, το προσαρμοσμένο πρόγραμμα ήταν τόσο επιτυχημένο που τα περισσότερα παιδιά δεν παρουσίαζαν ελλείψεις στην εργαζόμενη μνήμη σύμφωνα με την χρονολογική ηλικία τους. Τα αποτελέσματα αυτά, αν και συναρπαστικά, κρύβουν ωστόσο ένα μειονέκτημα: οι επακόλουθες έρευνες δεν αποδεικνύουν, εάν η βελτιωμένη επίδοση σε αυτές τις δραστηριότητες σημαίνουν σημαντικές βελτιώσεις στην πραγματικότητα. Όπως συμπεραίνουν οι Shiphead κ.ά. (2012) μετά την ανάλυση της δημοσιευμένης έρευνας, « η μόνη αδιαμφισβήτητη δήλωση που μπορεί να γίνει είναι ότι το Cogmed θα ενισχύσει την επίδοση σε δραστηριότητες που μοιάζουν με το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα». Αυτό σαφώς μας κάνει να στοχαστούμε, εάν η καλύτερη προσέγγιση είναι να στοχεύσουμε σε συγκεκριμένες δραστηριότητες-κλειδιά που κάνουν τα παιδιά στο σχολείο, όπως οι αριθμητικές πράξεις, και να τα διδάξουμε τρόπους, με τους οποίους θα έχουν καλύτερη επίδοση στις δραστηριότητες αυτές.

Εργαζόμενη μνήμη και σχολική τάξη: είναι πιο σημαντική από το δείκτη νοημοσύνης;

Σε πρόσφατη διαχρονική μελέτη, οι Tracy και Ross Alloway μέτρησαν το δείκτη νοημοσύνης και την εργαζόμενη μνήμη πεντάχρονων παιδιών. Στη συνέχεια, έξι χρόνια μετά, αξιολόγησαν ξανά τα παιδιά, εκτιμώντας όχι μόνο το δείκτη νοημοσύνης και την εργαζόμενη μνήμη, αλλά επίσης την σχολική επίδοση κάθε παιδιού στην ανάγνωση, τον συλλαβισμό και την αριθμητική.

Τα αποτελέσματα ήταν απογοητευτικά. Οι πρώιμες δεξιότητες της εργαζόμενης μνήμης ήταν καλύτερος δείκτης από ότι τα σκορ στα τεστ νοημοσύνης (Alloway &Alloway 2010), και από την άλλη μεριά η εργαζόμενη μνήμη δεν συσχετιζόταν με το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο ή το επίπεδο της εκπαίδευσης που είχαν λάβει οι γονείς.

Ποιός/ά χρειάζεται βοήθεια;

Πολλά παιδιά χρειάζονται βοήθεια. Οι έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 10-15% των παιδιών σχολικής ηλικίας αντιμετωπίζουν προβλήματα με την εργαζόμενη μνήμη τους, αλλά συχνά αυτά αναγνωρίζονται ως ελλείμματα στην προσοχή ή τη νοημοσύνη (Holmes κ.ά. 2009).

Ενδείξεις χαμηλής ικανότητας της εργαζόμενης μνήμης

Οι Susan Gathercole και Tracy Alloway περιγράφοντας το προφίλ ενός παιδιού με χαμηλή ικανότητα εργαζόμενης μνήμης επισημαίνουν ότι τυπικά ένα τέτοιο παιδί:

• Έχει φυσιολογικές κοινωνικές σχέσεις με τους συνομήλικους του
• Είναι ντροπαλό κατά τη διάρκεια ομαδικών δραστηριοτήτων στην τάξη και μερικές φορές δεν απαντά σε ευθείες ερωτήσεις
• Δεν μπορεί να ακολουθήσει οδηγίες
• Αποσυντονίζεται κατά την εκτέλεση σύνθετων δραστηριοτήτων και τελικά τις αφήνει ανολοκλήρωτες
• Παραλείπει ή επαναλαμβάνει βήματα στις δραστηριότητες
• Εμφανίζει ελλιπή ανάκληση μνήμης
• Φαίνεται ότι η προσοχή του διασπάται εύκολα, εμφανίζει δυσκολίες συγκέντρωσης και αποδιοργανωμένο
• Εμφανίζει δυσκολίες στην ολοκλήρωση δραστηριοτήτων που απαιτούν τόσο ανάκληση όσο και επεξεργασία

Οι Gathercole και Alloway προτείνουν στρατηγικές διδασκαλίας παιδιών με προβλήματα στην εργαζόμενη μνήμη. Για παράδειγμα, συμβουλεύουν τους δασκάλους να δίνουν σύντομες οδηγίες και μικρές δραστηριότητες στα παιδιά. Ακόμα, προτείνουν να υπενθυμίζουν στα παιδιά τα επόμενα βήματα για να ολοκληρώσουν τις δραστηριότητες.

Τα παιδιά θα πρέπει να ενθαρρύνονται να κάνουν ερωτήσεις όταν αποσυντονίζονται και να επωφελούνται από την επανάληψη ορισμένων πληροφοριών-κλειδιά. Επιπλέον, θα πρέπει να επωφελούνται από την εξάσκηση στη χρήση βοηθημάτων μνήμης, όπως το να κρατάνε σημειώσεις.

Τι μπορούμε, όμως, να κάνουμε ακόμα περισσότερο; Η αμφιλεγόμενη έρευνα του Cogmed προτείνει την εξάσκηση των παιδιών σε πολύ συγκεκριμένες δραστηριότητες. Πιθανώς, οι ερευνητές και οι παιδαγωγοί να μπορούν να αναπτύξουν προγράμματα που στοχεύουν σε τέτοιες δραστηριότητες και που είναι χρήσιμες για τα παιδιά σε μία σχολική τάξη. Στο μεταξύ, η αξιολόγηση των παιδιών με προβλήματα στην εργαζόμενη μνήμη αποτελεί μία χρήσιμη πρακτική. Εάν το παιδί σας δείχνει ότι διασπάται η προσοχή του, δεν είναι απαραίτητο ότι θα επωφεληθεί από την εξάσκηση σε βοηθήματα μνήμης, αλλά απαιτείται να πραγματοποιηθεί μια αξιολόγηση σε όλους τους τομείς δεξιοτήτων, μεταξύ των οποίων, είναι και η εργαζόμενη μνήμη.

Βιβλιογραφία

Alloway TP and Alloway RG. 2010. Investigating the predictive roles of working memory and IQ in academic attainment. Journal of Experimental Child Psychology 106(1): 20-29.

Alloway TP. 2007. Automated working memory assessment. Oxford: Harcourt.

Gathercole SE and Alloway TP. 2007. Understanding working memory. London: Harcourt.

Holmes J, Gathercole SE, and Dunning DL. 2009. Adaptive training leads to sustained enhancement of poor working memory in children. Dev Sci. 12(4):F9-15.

Jaeggi, S. M., Buschkuehl, M., Jonides, J., & Perrig, W. J. (2008). Improving Fluid Intelligence With Training on Working Memory. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 105(19), 6829-6833.

Shipstead Z, Hicks KL, and Engle RW. Cogmed working memory training: Does the evidence support the claims? Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 2012; 1 (3): 185 DOI: 10.1016/j.jarmac.2012.06.003

Προσαρμογή – Μετάφραση από: www.parentingscience.com/working-memory.html 

The post ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΗ ΜΝΗΜΗ; first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Τι να κάνετε λοιπόν;;

Απολύτως τίποτα! Ναι ναι σωστά, διαβάσατε!

Απολαύστε την άδεια σας από την εργασία σας, οργανώστε τις διακοπές σας, να πάρετε όσο χρόνο θέλετε, να αφήσετε τον οργανισμό σας να μπει σε χαλαρούς ρυθμούς και απλά περάστε όμορφα, δημιουργώντας όμορφες καλοκαιρινές αναμνήσεις! Η αυτοφροντίδα των γονέων είναι πλέον σημαντική όσο και αυτή των παιδιών. Η ανάγκη όλης της οικογένειας, μετά από μια απαιτητική σχολική χρονιά και την γρήγορη αγχωτική καθημερινότητα, είναι η διακοπή από αυτή την κατάσταση ώστε να γεμίσει μπαταρίες για τον Σεπτέμβρη.

Όμως αν θέλετε να κάνετε κάτι για να απασχολήσετε τα παιδιά,

Είτε πάτε σε βουνό, είτε στο χωριό, είτε στο νησί μπορείτε να κάνετε διάφορες δραστηριότητες:

Βγάλτε φωτογραφίες σε διάφορες πόζες, αστείες, σοβαρές, ομαδικές, ατομικές, κάνετε γκριμάτσες, εκφραστείτε.

Κάντε περιπάτους στο βουνό, μυρίστε τα φυτά, ξαπλώστε στο χορτάρι, κάνετε πικνικ, αναγνωρίστε και μιλήστε για τα ζωάκια εκεί, αναπνεύστε καθαρό οξυγόνο!

Κολυμπήστε, παίξτε παιχνίδια στον νερό, ξαπλώστε στην άμμο, φτιάξτε καστράκια στην άμμο, πύργους με πέτρες, ολόκληρες καστροπολιτείες φτιάχνονται κάθε καλοκαίρι στην άμμο, αφήστε τα παιδιά να μοιραστούν τα παιχνίδια τους, να αλληλεπιδράσουν με άλλα παιδιά να εξερευνήσουν.

Kαθίστε σε μια ταβέρνα, δώστε επιλογές και αφήστε το παιδί να κάνει την παραγγελία, να πληρώσει, να σερβίρει, αφήστε να παίξει με τις υφές, απολαύστε το φαγητό.

  Παίξτε με δαχτυλομπογιές, νερομπογιές δείτε τα χρώματα, τα σχήματα, λερωθείτε κάνει καλό…

Φτιάξτε τον βρώσιμο Messy Ωκεανό: 

1. Ζελατίνη σε σκόνη – φακελάκι 10g
2. Νερό – 500ml
3. Χρώμα Ζαχαροπλαστικής – λίγες σταγόνες

Ρίξτε το φακελάκι ζελατίνης σε ένα μπολ με 3-4 κουταλιές της σούπας κρύο νερό και αφήστε τη να φουσκώσει και να απορροφήσει το νερό για λίγα λεπτά. Στη συνέχεια, ζεστάνετε μισό λίτρο ή 2-3 κούπες νερό σε ένα κατσαρολάκι, χωρίς όμως αυτό να βράσει. Ρίξτε τη ζελατίνη σας μέσα στο νερό και ανακατέψτε καλά για να διαλυθεί.

Σαν μια συμπληρωματική και ικανοποιητική και για την αίσθηση της γεύσης ιδέα, μπορείτε σε αυτό το στάδιο της συνταγής να προσθέσετε και λίγη ζάχαρη στο μείγμα σας. Έτσι, θα μπορεί να αποτελέσει παράλληλα ένα γλυκό σνακ!

Στη συνέχεια, προσθέστε μέσα λίγες σταγόνες μπλε χρώματος ζαχαροπλαστικής για να φτιάξετε έναν βαθύ ωκεανό. Ή και λίγο κίτρινο για να δημιουργήσετε αυτό το γαλαζοπράσινο χρώμα των τροπικών υδάτων!

Μεταφέρετε το μείγμα σε ένα μεγάλο σκεύος, όπως ένα φαρδύ μπολ ή μια λεκάνη. Αφήστε το να κρυώσει και να στερεοποιηθεί στο ψυγείο για τουλάχιστον δύο ώρες ή στην κατάψυξη για τουλάχιστον μία ώρα. Όταν ο Ωκεανός σας είναι πλέον στερεός, μπορείτε να μεταφέρετε το δοχείο σας στο σημείο παιχνιδιού σας και να τον εξερευνήσετε μπήγοντας τα δάχτυλα μέσα στο «νερό»!

(πηγή : Μια εύκολη συνταγή για Messy Ωκεανό!)

ΑΓΑΠΑΜΕ ΤΙΣ ΠΟΛΥΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟ MESSY PLAY ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΘΩΣ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΘΕΤΙΚΑ ΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΛΗ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΟΛΩΝ.

Καλή ξεκούραση με νέες γλυκές αναμνήσεις! Ραντεβού πάλι τον Σεπτέμβρη!

Αντωνία Βλάχου

Λογοθεραπέυτρια MSc.

Υ.Γ.: Το συγκεκριμένο άρθρο αναρτήθηκε και στο έντυπο περιοδικό στις δράσεις του παιδικού σταθμού- νηπιαγωγείου ΑΥΛΑΙΑ και τους ευχαριστώ πολύ.

The post ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ή ΤΙΠΟΤΑ? first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

1.ΟΜΙΛΙΑ

• σωστή άρθρωση σε όλα τα φωνήματα
• κατάκτηση φωνολογικής ενημερότητας σε επίπεδο συλλαβής και φωνήματος

2. ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

• Κατάλληλη προσοχή
• Επαρκή συγκέντρωση
• Επαρκή ακουστική και οπτική μνήμη

3. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ δηλαδή ο διάλογος, η εναλλαγή σειράς, ο έλεγχος παρόρμησης, η επίλυση προβλήματος, η αίσθηση κινδύνου, αναπτυγμένη ενσυναίσθηση, συναισθηματική νοημοσύνη, λήψη αποφάσεων και οργάνωση δραστηριοτήτων.

4. ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΑ

• Λεξιλόγιο
• Κατηγοριοποίηση
• χρονικό και τοπογραφικό προσανατολισμό
• ακολουθία σύνθετων εντολών

5. ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΗ

• Σωστή γραμματική επάρκεια (αντιστοιχία υποκειμένου- ρημάτων, χρόνοι, εν-πληθ)
• Περιγραφή
• Αφήγημα

6. ΓΡΑΦΟΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ κατεκτημένες όπως είναι η εδραίωση πλευρίωσης, πέρασμα μέσης γραμμής, τριποδική λαβή, ψαλίδι, χειροτεχνίες, ζωγραφική με πινέλα κτλ.

7. ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΔΚΖ (Δραστηριότητες Καθημερινής Ζωής)

• Τουαλέτα
• Σίτιση
• Ένδυση

Θυμόμαστε πάντα ότι:

• ΤΟ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ ΕΧΕΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΦΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΚΑΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΔΩΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΧΡΟΝΟ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙ ΚΑΠΟΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΑ. ΣΥΝΗΘΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩ ΤΗΝ ΛΕΞΗ ΄΄ΜΠΟΥΜΠΟΥΚΙ΄΄ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΟΜΟΙΑΣΩ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΘΩ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΔΙΝΩ ΤΟ ΧΡΟΝΟ, ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΣΑΝ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΘΙΣΟΥΝ.

πηγή: 2024_Positive_Parenting_Child_Development_EL.pdf 

Το συγκεκριμένο άρθρο αναρτήθηκε και στο έντυπο περιοδικό στις δράσεις του παιδικού σταθμού- νηπιαγωγείου ΑΥΛΑΙΑ και τους ευχαριστώ πολύ.

The post ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Είναι σημαντικές ερωτήσεις που απασχολούν όλους τους τους γονείς ή κηδεμόνες ατόμων ΑμεΑ της Ελλάδας.

Στην Ελλάδα, μετά τα 18 έτη, η ζωή των ατόμων με αναπηρία αλλάζει άρδην, κυρίως επειδή λήγει η υποχρεωτική σχολική φοίτηση τους στο ειδικό σχολείο. Κάποια ειδικά σχολεία (ΕΕΕΕΚ) λειτουργούν μέχρι τα 21 έτη, με αποτέλεσμα να αφήνει τους νέους χωρίς δομημένο καθημερινό πλαίσιο. Επομένως χρειάζεται να γίνει μετάβαση σε δομές ή προγράμματα για ενήλικες.

Η αλήθεια είναι ότι οι απόψεις διίστανται, διότι κάποιοι θεωρούν ότι τα άτομα με αναπηρία θεραπεύονται ξαφνικά μετά τα 18 και έτσι το κράτος δεν έχει προνοήσει για δημόσιες δομές που μπορούν να απασχολούνται τα άτομα αυτά. Αλλά έχει παραχωρήσει κάποια κουπόνια μέσω ΕΣΠΑ (δωρεάν για τους δικαιούχους) ή μέσω Δήμων και ιδρυμάτων. Οι υπόλοιπες δομές είναι κυρίως είτε ιδιωτικές είτε πρωτοβουλίες συλλόγων γονέων που δεν θέλουν τα παιδιά τους να καταλήξουν σε κάποιο ίδρυμα ή ακόμα χειρότερα σε ψυχιατρικές κλινικές, χωρίς να είναι ψυχικά ασθενείς.

Επομένως ας δούμε παρακάτω τι μπορούν να κάνουν:

1. Μετάβαση σε ΚΔΗΦ (Κέντρα Διημέρευσης, Ημερήσιας Φροντίδας)
   Αποτελεί την βασική και πιο καίρια επιλογή μετά τα 18 έτη. Σε αυτές τις δομές, τα ενήλικα ΑμεΑ συμμετέχουν καθημερινά σε:
   – Προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης
   -Δραστηριότητες καθημερινής Ζωής (ΔΚΖ)
   -Υποστήριξη αυτοεξυπηρέτησης
   – Εξωτερικά Προγράμματα
   – Εργοθεραπεία
   -Λογοθεραπεία
   -Ειδική Διαπαιδαγώγηση
   -Κοινωνικοποίηση
   -Αθλητισμό
   Παρέχουν μεταφορά, σίτιση, ψυχοκοινωνική φροντίδα και ανακούφιση στις οικογένειες. Είναι εφικτό μέσω ειδικών voucher.
2.  Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης ΑμεΑ (ΚΕΚ-ΑμεΑ)
   Σκοπός των κέντρων αυτών είναι να εκπαιδεύσουν ενήλικες ΑμεΑ σε πρακτικές δεξιότητες π.χ. μαγειρική, γεωπονία, χειροτεχνία, υπολογιστές. Κάποια προσφέρουν προστατευόμενη απασχόληση, δηλαδή εργασία σε ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον, πράγμα πολύ ενισχυτικό για οικονομική αποκατάσταση και ουσιαστική συμπερίληψη των ατόμων στην κοινωνία. Προσφέροντας και εκείνα με την σειρά τους τις δικές τους υπηρεσίες νιώθοντας χρήσιμοι, αξιόλογοι, αξιοπρεπείς Πολίτες της Ελλάδας.
3. Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης (ΣΥΔ)Αφορά δομές ειδικά σχεδιασμένες για ενήλικες ΑμεΑ που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να ζουν με την οικογένειά τους, δίνοντας τους την ευκαιρία για ανεξαρτητοποίηση. Παρέχουν μόνιμη ή ημι-μόνιμη κατοικία με φροντίδα και επίβλεψη από ειδικούς θεραπευτές ή άτομα εξειδικευμένα ενθαρρύνοντας την αυτονομία και την κοινωνική τους ένταξη. Υπάρχουν δημόσιες και ιδιωτικές ΣΥΔ, πολλές από τις οποίες ανήκουν σε συλλόγους γονέων.
4. Επιδόματα και οικονομική υποστήριξη
   Μετά τα 18, τα άτομα με ΑμεΑ μπορούν να λαμβάνουν:
   -Αναπηρικό επίδομα (ανάλογο του ποσοστού ΚΕΠΑ)
   – Επίδομα βαριάς αναπηρίας (μέσω ΟΠΕΚΑ)
   -Επίδομα φροντίδας ή παροχή προσωπικού βοηθού (πιλοτικό πρόγραμμα του Υπουργείου Εργασίας)
   -Επιδότηση εργασίας ΑμεΑ για εργοδότες που τα προσλαμβάνουν
5. Εργασία ή Προστατευόμενα Εργαστήρια 
   Υπάρχουν λίγες αλλά σημαν τικές δομές που προσφέρουν εργασία με υποστήριξη όπως
   -Εργαστήρια Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΕΕΚ) για όσους παραμένουν μέχρι 21.
   -Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (ΚΟΙΝΣΕΠ ΑμεΑ)
   -Προστατευόμενα εργαστήρια από συλλόγους, ιδρύματα ή εταιρείες ιδιωτών.

Έχοντας συνεργαστεί για αρκετά χρόνια σε φορέα Κδηφ, έχω συναναστραφεί, συνεργαστεί

και δουλέψει λογοθεραπευτικά είτε ατομικά είτε ομαδικά με πολλούς ωφελούμενους. Έχουμε συμμετάσχει σε πολλά εξωτερικά προγράμματα, διάφορες εκπαιδευτικές ή κοινωνικές δράσεις, γιορτές, παρελάσεις, εργαστήρια και βιώνω και εγώ την χαρά τους, την λύπη τους, την απογοήτευση τους, την ευτυχία τους, την φιλική ή άλλοτε δυσάρεστη διάθεση τους, την αγωνία τους για ένταξη, αποδοχή, αυτονομία, τα προσωπικά ή συνεργατικά τους επιτεύγματα και μόνο περηφάνια μπορώ να νιώθω για αυτά τα άτομα-στην ψυχή- παιδιά! Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι παιδιά, ηλικιακά τουλάχιστον, είναι Ενήλικες, Πολίτες με ΊΣΑ και αναφαίρετα δικαιώματα με όλους εμάς. Ζητούν και αξίζουν ίσες ευκαιρίες στη ζωή τους, για προσβασιμότητα, κοινωνικοποίηση και εργασία διότι δεν εξαφανίζονται μετά τα 18 οι αναπηρίες!

Το παραπάνω άρθρο έχει δημοσιευτεί και στο έντυπο περιοδικό Μαζί, 4ο τεύχος του Σωματείου αποκατάστασης και ειδικής αγωγής ΄΄Παναγία Ευαγγελίστρια΄΄.

The post Τι γίνεται μετά τα 18έτη για τα άτομα με αναπηρία; first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι η επεξεργασία και ενσωμάτωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων, μέσω της οποίας το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα ωριμάζει, και αποτελεί θεμέλιο για τη μάθηση, την αλληλεπίδραση με το φυσικό περιβάλλον και τη συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη. Σαν κρίσιμη διαδικασία η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι μια δραστηριότητα αυτό-οργάνωσης του ατόμου καθώς αυτό αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον.

Η οργάνωση αυτών των ερεθισμάτων συμβαίνει με τη συλλογή και την επεξεργασία των ερεθισμάτων από το νευρικό σύστημα.  Το νευρικό σύστημα μπορεί και επεξεργάζεται τα δεδομένα που συλλέγονται από το περιβάλλον, μέσα από τις αισθητικές μας οδούς (θα τις αναφέρουμε παρακάτω) ώστε να μπορούμε να χρησιμοποιούμε το σώμα μας αποτελεσματικά.

Τις βάσεις για την θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης έθεσε η A. Jean Ayres τη δεκαετία του 1950-1960. Σύμφωνα με την Ayres η αισθητηριακή ολοκλήρωση είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική κινητική και αντιληπτική οργάνωση του ατόμου στο περιβάλλον όπου ζει και λειτουργεί.

Πάμε να εξηγήσουμε ποιες αισθήσεις είναι αυτές:

1. Όραση δηλαδή δέχονται οπτικά ερεθίσματα (χρώμα, σχήμα) –ΟΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
2. Ακοή δηλαδή δέχονται ακουστικά ερεθίσματα (ήχος, θόρυβος, σειρήνες, κουδούνια, τραγούδια, παιχνίδια που ΄΄μιλάνε΄΄) –ΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
3. Αφή δηλαδή δέχονται απτικά ερεθίσματα (θερμότητα, πόνο, πίεση, υφές) –ΑΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
4. Όσφρηση δηλαδή δέχονται οσφρητικά ερεθίσματα (μυρωδιές)- ΟΣΦΡΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
5. Γεύση δηλαδή δέχονται γευστικά ερεθίσματα (γλυκό, πικρό, ξινό, αλμυρό) –ΓΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Όμως δεν τελειώνουν εδώ, έρχονται άλλα δύο συστήματα αισθήσεων να συμπληρώσουν:

6.ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – αίσθηση του τρόπου που το σώμα μας κινείται στο χώρο- (παζλ, κουμπιά, κινητικά παιχνίδια)

7. ΑΙΘΟΥΣΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – αίσθηση της θέσης του σώματος μας στο χώρο- (κούνιες, μπάλες pilates, τραμπάλα)

Επομένως όταν δίνουμε στα παιδιά παιχνίδια για πρώτη φορά οφείλουμε να τους δώσουμε τον απαραίτητο χρόνο να τα επεξεργαστούν, να τα αγγίξουν, να παίξουν με αυτά, να λάβουν τα αντίστοιχα ερεθίσματα, να τα ΄΄καταγράψουν΄΄ στο νευρικό τους σύστημα.

μα.

Παιχνίδια με περίεργες υφές

, μυρωδιές όπως σλάιμ-slime(γλίτσα), Fidget, λούτρινα, πλαστελίνες, playdoh

Παιχνίδια με ήχους, κουδούνια, σειρήνες, ομιλούντα (ρομ

ποτάκια, κούκλες)

Παιχνίδια με έντονα χρώματα, παράξενα σχήματα.

Παιχνίδια με κίνηση, κούνιες, μπάλες, τσουλήθρα, τραμπάλα, ποδήλατο

Παιχνίδια όπως οι πίνακες πολλαπλών δραστηριοτήτων για λεπτή

κινητικότητα.

Θυμόμαστε πάντα ότι το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και έχει τον δικό του μοναδικό ρυθμό.

πηγές:

1.Ayres, A. J. (1979). Sensory Integration and the child. Los Angeles, CA: Western Psycological Servises

2. Αισθητηριακή Ολοκλήρωση και Αισθητηριακές Διαταραχές – Physio4you

The post ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Η επίσημη διάγνωση δίνεται από παιδοψυχίατρο, βάσει του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, συντομογραφία DSM-5). Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από έντονες, προκλητικές και αντιδραστικές συμπεριφορές. Τα παιδιά κατά κύριο λόγο έχουν ευερέθιστη διάθεση που εκδηλώνεται με αρνητισμό και ανυπακοή στους κανόνες. Υπάρχουν έντονα επεισόδια, ξεσπάσματα θυμού, αρνούνται να ακολουθήσουν και να συμμορφωθούν στους κανόνες  και στις απαιτήσεις των ενηλίκων με εξουσία. Για παράδειγμα με γονείς, δασκάλους, ειδικούς θεραπευτές, δηλαδή σε παραπάνω από ένα πλαίσιο. Ενώ δεν αποκλείεται να εμφανίζεται αυτό το μοτίβο και σε παιδιά συνομήλικα είτε αδέρφια, φίλους, συγγενείς, συμμαθητές είτε ακόμα και με άτομα που δεν γνωρίζουν.

Διαπληκτίζονται αρκετά εύκολα με όλους, είναι διαρκώς θυμωμένα, προσβάλλουν, χάνουν αμέσως την ψυχραιμία τους, μεταθέτουν συνεχώς τις ευθύνες στους άλλους για τις δικές του επιλογές/ λάθη και λένε πολλά και συχνά ψέματα. Συνηθίζεται επίσης η έντονη εκδικητική συμπεριφορά.

Μιλάνε με αγένεια, είναι εριστικά και επιθετικά με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ενταχθούν ομαλά στο κοινωνικό ή/και σχολικό τους πλαίσιο. Ως αποτέλεσμα είναι να μην μπορούν να αλληλοεπιδράσουν κατάλληλα, να μην μπορούν να συνάψουν φιλίες και να περιθωριοποιούνται κοινωνικά. Φυσικά υπάρχει δυσκολία στην αναγνώριση και έκφραση των συναισθημάτων τους, οπότε χρειάζεται αναγκαία παρακολούθηση από ειδικό παιδοψυχολόγο καθώς και παιδοψυχίατρο.

Τέλος, να αναφερθεί  ότι η εναντιωματική προκλητική διαταραχή μπορεί να παρουσιάζει κάποια κοινά στοιχεία με την ΔΕΠ-Υ και την διαταραχή Διαγωγής αλλά δεν αφορούν στις ίδιες δυσκολίες, μιας και τα άτομα με Διάσπαση Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας εμφανίζουν έντονη παρόρμηση. Αν δεν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση στα παιδιά μικρότερης ηλικίας (ίσως χρειαστεί και φαρμακευτική αγωγή) τότε αυξάνονται οι πιθανότητες για εμφάνιση διαταραχής Διαγωγής σε παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, εφηβεία και κατόπιν ενήλικες.

Επομένως καταλήγουμε ότι πάντα η σωστή πρόληψη, διάγνωση, διαφοροδιάγνωση και παρέμβαση κρίνονται αναγκαία για την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών και των υγιών σχέσεων με την οικογένεια τους.

πηγή 1: ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΦΥΤΡΟΥ, ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ  – https://onlineparentteenclinic.com/?fbclid=PAb21jcAOF6cFleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZA81NjcwNjczNDMzNTI0MjcIY2FsbHNpdGUCMTUAAacFkQ7sdrPy5zhi0DKVscQd_3CSU39pQ7I7Y6DTi1Q2DharphY0yfp75aC8yw_aem_uEkWPeYcrH-WJkgB0V8Thw

πηγή 2: https://www.psychology.gr/psychologia-paidiou/3709-enantiomatiki-proklitiki-diataraxi

The post ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Τα οφέλη του παιχνιδιού αφορούν στην ανάπτυξη λεπτών και αδρών κινητικών δεξιοτήτων, τη διαπροσωπική επικοινωνία, τη διαπραγμάτευση, τη μείωση του στρες, την επιδίωξη στόχων, τη γνωστική ανάπτυξη και την επίλυση προβλημάτων.

Πάμε λοιπόν να δούμε τα είδη παιχνιδιού:

1. Αισθητηριακό παιχνίδι για παράδειγμα με νερό, άμμο, πηλό, φούσκες, παιχνίδια με ήχο ή φωτάκια.
2. Λειτουργικό ή Κινητικό παιχνίδι όπως τρέξιμο, πηδηματάκια, σκαρφάλωμα, κρυφτό.
3. Συμβολικό παιχνίδι, χρησιμοποιεί σύμβολα ή αντικείμενα για να αναπαραστήσει πράξεις όπως για παράδειγμα το μαγείρεμα, εργαλεία, κούκλες.
4. Rough & Tumble – Παιχνίδι χωρίς κανόνες, έντονο σωματικό παιχνίδι για παράδειγμα γαργαλητό, κλωτσιές, πάλη.
5. Κατασκευαστικό παιχνίδι όπως με τουβλάκια. πάζλ, ενσφηνώματα.
6. Ριψοκίνδυνο παιχνίδι, χωρίς κανόνες, όπως το σκαρφάλωμα, κούνια, ανάποδη τσουλήθρα, <<λάβα/φωτιά>>.
7. Παιχνίδι με κανόνες όπως τα επιτραπέζια, φιδάκι, σκάκι, μονόπολι. Ή με επιν0ημένους από τα παιδιά κανόνες (φαντασία).
8. Παιχνίδι μέσω τέχνης για παράδειγμα μέσω χορού, ζωγραφικής, δραματοθεραπεία, θέατρο.
9. Γλωσσικά παιχνίδια όπως τα τραγούδια, ήχοι, αστεία, ρίμες δημιουργίες λέξεων.
10. Παιχνίδια ανταγωνισμού για παράδειγμα μπάσκετ, ποδόσφαιρο, αγώνες δρόμου, διαγωνισμού, <<survivor>>.

Ανάλογα την ηλικία και τις δεξιότητες του παιδιού αυτά τα είδη εναλλάσσονται και υπάρχει επίσης ανάλογος διαχωρισμός των ειδών παιχνιδιού εξαρτώμενος από την αλληλεπίδραση που έχει το παιδί με άλλα άτομα στον ίδιο χώρο με αυτό:

1. Μοναχικό, δηλαδή όταν απολαμβάνει να παίζει μόνο του.
2. Παρατήρησης, όταν παρακολουθεί τους άλλους να παίζουν χωρίς να συμμετέχει.
3. Παράλληλο, όταν το παιδί παίζει δίπλα δίπλα με κάποιο άλλο παιδί ή ενήλικα, μπορεί και με παρόμοια παιχνίδια, χωρίς όμως να υπάρχει  κάποια αλληλεπίδραση μεταξύ τους.
4. Συνεργατικό, όταν το παιδί συμμετέχει σε δυαδικό ή με παραπάνω παιδιά.

   

    

5. Συσχετιστικό, όταν το παιδί συνεργάζεται με άλλα παιδιά και ακολουθεί κανόνες.

Πηγή: Mathematical Game Creation and Play Assists Students in Practicing Newly-Learned Challenging Concepts

The post ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΙΔΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Άλλη μία από τις συχνότερες ερωτήσεις που κάνουν οι γονείς, πάμε λοιπόν να δούμε ανά ηλικία ποια είναι τα κατάλληλα παιχνίδια για να απασχολήσουμε ευχάριστα και με ασφάλεια τα παιδιά.

0-6 μηνών   

Τα βρέφη από την γέννηση τους έχουν ως κύρια ανάγκη την τροφή και την φροντίδα. Είναι όμως και σε μια φάση που μαθαίνουν τον κόσμο μέσω της αφής και της γεύσης, άρα βάζουν τα πάντα στο στόμα πρώτα. Επομένως είναι πολύ σημαντικό για την ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη να παρέχουμε κυρίως :

1.Ανθρώπινη επαφή και συντροφιά για παρέα, διασκέδαση, ερεθίσματα με τα χέρια, με τη φωνή μας (εναλλαγή μελωδίας, τραγούδι, vocal play, μιμούμαστε ήχους που μπορεί να κάνει το βρέφος), το πρόσωπο μας (εκφράσεις).
2.Διάφορους ήχους, ώστε να μάθει να επικοινωνεί και να αντιδρά στους ήχους και τους ρυθμούς.
3.Φωτεινά χρωματιστά παιχνίδια πάνω από την κούνια, ώστε να μάθει να παρακολουθεί ήχους, χρώματα και σχήματα που κινούνται και να διασκεδάζει ή να ηρεμεί.
4.Παιχνίδια που κινούνται όταν τα χτυπά με τα χέρια του ή τα πόδια του, παιδικά γυμναστήρια, όταν μπορεί να κινεί τους ώμους και προσπαθεί να φτάσει αντικείμενα ώστε να διασκεδάζει και να εκπαιδεύεται στη λειτουργία από πρόθεση.
5.Παιχνίδια με χρώματα, εύκολα να τα πιάνει, να τα κουνάει , όταν μπορεί να πιάνει ώστε να ενθαρρύνεται να χρησιμοποιεί τα χέρια του και να διακρίνει διαφορετικά υλικά και ήχους (κουδουνίστρες)
6.Παιχνίδια – κρίκους πλαστικά άθραυστα, μη τοξικά, όταν μπορεί να φέρει τα χέρια του στο στόμα και του αρέσει να γλύφει ή να μασάει ώστε να μάθει να εξερευνά γεύσεις, υφές, υλικά και θερμοκρασίες με το στόμα του, για να μασήσει και να παράγει ήχους.
7.Εικόνες, φωτογραφίες, σκίτσα, ζωγραφιές, παντού στο δωμάτιό του ή το κρεβάτι του
όταν μπορεί να προσηλώνει το βλέμμα του ώστε με ευχαρίστηση να μαθαίνει σχήματα, χρώματα και μορφές.

6-18 μηνών : Σε αυτήν την ηλικία αναπτύσσονται αρκετές δεξιότητες, κινητικές (μπουσούλημα) αντιληπτικές (προγλωσσικές δεξιότητες, κατανόηση), έκφρασης (παραγωγή ήχων, συλλαβών, λέξεων). 

1.Παιχνίδια όπου αντιλαμβάνεται τη δράση του με κάποιο αποτέλεσμα-λειτουργικό παιχνίδι.
2.Μαλακές μπάλες, ξύλινα οχήματα, υφασμάτινους κύβους, όταν μπουσουλάει, ώστε να έχει κίνητρο να ασκήσει το σώμα του.
3.Παιχνίδια πολλαπλών δραστηριοτήτων, μουσικά παιχνίδια, όταν μπορεί να χρησιμοποιεί τα δάχτυλά του, ώστε να ενθαρρυνθεί να τα χρησιμοποιεί σε πολύπλοκες, λεπτές κινήσεις, ενισχύοντας την λεπτή κινητικότητα.
4.Κύβους όλων των μεγεθών, κουτιά που περιέχουν πλαστικά σχήματα, όταν μπορεί να βάζει και να βγάζει, να ρίχνει, να πετάει, να χτυπάει μεταξύ τους, ώστε να αναπτύξει έλεγχο για τα πράγματα που χρησιμοποιεί.
5.Καθρέφτες, μαθαίνει ότι είναι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ώστε να αναγνωρίζει τον εαυτό του και τους άλλους.
6.Μαλακά, χνουδωτά παιχνίδια, διάφορα μεγέθη, όταν είναι πιο κινητικό, ώστε να τα πετάει και να τα ψάχνει.
7. Παιχνίδια με ρόδες που μπορεί να στηρίζεται και να τα σπρώχνει, ενισχύοντας την αδρή κινητικότητα και την ισορροπία.
8. Βιβλία, μουσική, τραγούδια, ενισχύοντας την αλληλεπίδραση και την επικοινωνία.

1,5 έτους-3 ετών : Το στάδιο της ανακάλυψης, του τρεξίματος, των απότομων ξεσπασμάτων (terrible twos), της διεκδίκησης, της <<κυριαρχίας>>τους στον κόσμο.  Υ.Γ. Υπομονή θα περάσει!

1.Συμβολικό παιχνίδι, κουκλάκια, μωράκια, κουζινικά, κατσαρόλες τηλέφωνα, αντικείμενα που τα χρησιμοποιεί για να αναπαραστήσει ένα άλλο αντικείμενο (ενίσχυση φαντασίας και δημιουργικότητας), μιμείται εμάς πχ μαγειρική, δουλειές σπιτιού, εργασία.
2.Αυτοκινητάκια και παιχνίδια που σπρώχνονται ή σέρνονται σε ρόδες, όταν μπορεί να περπατήσει σταθερά γιατί χαίρεται με τον θόρυβο και βοηθούν την ισορροπία.
3.Παιχνίδια με ρόδες που μπορούν να τα οδηγούν, γιατί απαιτούν έλεγχο της κίνησης (ιδεασμό, κινητικό προγραμματισμό, πράξη), της ταχύτητας, της ισορροπίας.
4. Sensory play με Φτυαράκια, κουβαδάκια, τσουγκράνες αποκτώντας εμπειρίες από την αίσθηση των υλικών, την υφή και το χρώμα τους.
5.Μικρά απλά πάζλ, κύβοι, κατασκευές, ζωγραφική, δαχτυλομπογιές, ενσφηνώματα, ενισχύοντας γνωστικές δεξιότητες.
6.Βιβλία με εικόνες, μικρές ιστορίες, τραγουδάκια, κοιτάζοντας, τραγουδώντας, χορεύοντας γιατί έτσι μαθαίνει τον κόσμο γύρω του.

3-7ετών : Σε αυτό το στάδιο τα νήπια πλέον αναζητούν όλο και περισσότερο το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους. Όχι απαραίτητα ότι θα μοιραστούν τα δικά τους παιχνίδια, αλλά η συναναστροφή κρίνεται πλέον αναγκαία!

1.Κινητικό παιχνίδι με τρέξιμο, πιάσιμο, πηδήματα
2.Μουσικά όργανα, τύμπανα, ξυλόφωνα, πνευστά
3.Ό,τι τα εμπνέει για παιχνίδι ρόλων! Κούκλες, τρενάκια, αυτοκινητάκια, κουκλόσπιτα, Ρούχα, καπέλα, στολίδια, στολές κτλ.
4.Μαρκαδόρους, δαχτυλομπογιές, κατασκευές, ψαλίδι, μολύβια κτλ.
5.Απλά στην αρχή παιχνίδια επιτραπέζια, παζλ, ντόμινο, παιχνίδια ενίσχυσης κριτικής και λογικής σκέψης ή αργότερα στρατηγικής. Ενισχύοντας την ομαδικότητα, την συνεργασία, την εναλλαγή σειράς, την τήρηση κανόνων και τον ευγενή συναγωνισμό καθώς και την ανοχή στην ματαίωση. 
6.Βιβλία, απλά παραμυθάκια- όσο μεγαλώνει πιο σύνθετα, ενισχύοντας την γλωσσική ανάπτυξη.
7. Ποδήλατα ισορροπίας 

Καθώς το παιδί μεγαλώνει είναι σε θέση να επιλέγει εκείνο τα παιχνίδια του, αυτά που τον ευχαριστούν. ΑΝ θέλει να παίζει μόνο του, χωρίς την επίβλεψη γονέα, καλό είναι να υπάρχει ένας κατάλληλα διαμορφωμένος χώρος ώστε να μπορεί να το πάρει μόνο του, να μαθαίνει να οργανώνει και να αποθηκεύει τα πράγματα του. Επίσης καλό είναι να μην πέφτουμε σε παγίδες υπερκατανάλωσης και να μην παρέχουμε 1000αδες παιχνίδια. Όταν έχουμε πολλά αποσύρουμε κάποια και αφήνουμε ορισμένα, μετά από λίγο καιρό, εναλλάσσουμε τα παιχνίδια και έτσι το παιδί δεν τα βαριέται κιόλας!

8-17 ετών : Τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες είναι σε θέση να επιλέγουν μόνα τους τα παιχνίδια ή τις δραστηριότητες είτε ατομικά είτε ομαδικά. Εφόσον έχουν ήδη <<χτίσει>> μια αυτόνομη, ισορροπημένη προσωπικότητα, οι γονείς καλό είναι να παρέχουν με ασφάλεια και με μέτρο αυτά που επιλέγουν.

Τις περισσότερες φορές επιλέγουν χόμπι, όπως στίβο, χορό, σπορ, πολεμικές τέχνες, κολύμβηση, ηλεκτρονικά παιχνίδια, επιτραπέζια. Τέλος επιλέγουν να βγαίνουν με τις παρέες τους και να απολαμβάνουν την συντροφικότητα και την κοινωνική συνδιαλλαγή!

The post ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΑΝΑ ΗΛΙΚΙΑ 0-17 ΕΤΩΝ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Αρχικά η διαταραχή της άρθρωσης είναι η αδυναμία ενός ατόμου να παράγει σωστά μεμονωμένα, κάποιους ήχους λόγω κάποιας δυσκολίας στον μηχανισμό της ομιλίας και στους αρθρωτές. Δηλαδή είτε οφείλονται σε οργανικά αίτια όπως είναι η αδυναμία ελέγχου των αρθρωτών (χείλη, γλώσσα, δόντια, υπερώα) ή στην δομή τους (κοντό χαλινό γλώσσας. κακή σύγκλειση δοντιών κ.α.), είτε οφείλονται και σε λειτουργικές αιτίες όπως νευρολογικές διαταραχές (χαλαρός μυικός τόνος κ.α.). Να αναφερθεί εδώ ότι εφόσον υπάρχει ένα φυσιολογικό ακουόγραμμα και τυμπανόγραμμα στο ιατρικό ιστορικό του παιδιού, τότε σίγουρα δεν πρόκειται για δυσκολία στην ακουστική επεξεργασία.

Ακολουθεί ένας πίνακας που αναμένουμε τις ηλικίες κατάκτησης των φωνημάτων. Αν το παιδί δεν έχει κατακτήσει το φώνημα / ήχο/ γράμμα στην ηλικία που πρέπει τότε ενδέχεται να χρειαστεί αξιολόγηση λογοθεραπείας .

Κάποια από τα πιο συνηθισμένα αρθρωτικά λάθη είναι τα εξής: Το παιδί λέει:  νελό αντί για νερό,  θακούλα αντί για σακούλα, χίλο αντί για ξύλο κτλ. Υπάρχουν δηλαδή αλλοιώσεις ή αντικαταστάσεις των φωνημάτων που θα θέλαμε να έχει σε συγκεκριμένη ηλικία με κάποιο άλλο φώνημα.

Από την άλλη πλευρά οι φωνολογικές διαταραχές  αφορούν δυσκολίες στην αντίληψη, διάκριση και την επεξεργασία του φωνήματος. Πιο συγκεκριμένα, το άτομο είναι σε θέση να παράγει σωστά έναν ήχο μεμονωμένα αλλά αδυνατεί να τον χρησιμοποιήσει σωστά μέσα σε μία λέξη. Δηλαδή ενδέχεται να υπάρχει δυσκολία αποκωδικοποίησης του ερεθίσματος που ακούει το άτομο και να το επεξεργαστεί. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι στην φωνολογική διαταραχή δεν υπάρχει κάποια ανατομική ή νευρολογική διαταραχή καθώς οι κινήσεις των αρθρωτών εκτελούνται φυσιολογικά. Οι δυσκολίες ενδέχεται να οφείλονται σε κάποιο έλλειμμα ακοής, ακουστικής επεξεργασίας, παρόμοια ακουστικά ερεθίσματα περιβάλλοντος (πχ αν ο γονιός έχει μητρική την ουκρανική γλώσσα , δεν μπορεί ο ίδιος να εκφέρει το θ ή το δ , Πηγή :Η Ουκρανική Γλώσσα και ο Πολιτισμός της. )

Υπάρχουν διάφορα είδη φωνολογικών διεργασιών τα οποία πάλι είναι φυσιολογικά ανάλογα της γλωσσικής εξέλιξης των παιδιών και είναι τα εξής:

1. Απλοποιήσεις λέξεων (λέει πέλο αντί καπέλο), κάνει πτώση της πρώτης συλλαβής.

2. Αναδιπλασιαμός συλλαβών (λέει μίμο αντί για μήλο)

3. Παραλείψεις φωνημάτων ή συμφωνικών συμπλεγμάτων (λέει όδι αντί για πόδι ή πίτι αντί για σπίτι)

4. Αντικατάσταση φωνημάτων (λέει βόντι αντί για δόντι, φάλασσα αντί για θάλασσα)

5. Μετάθεση φωνημάτων (λέει βλιβλίο αντί για βιβλίο)

6. Ηχηροποιήσεις (λέει μπόρτα αντί για πόρτα).

Αυτά είναι φυσιολογικά για ένα παιδί 2,5-3 ετών αλλά δεν είναι αναμενόμενο στην ηλικία των 4 ετών. Τότε θα χρειαστεί να γίνει αξιολόγηση λογοθεραπείας. 

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το κάθε παιδί ή μπουμπούκι όπως τα λέω εγώ, έχει τον δικό του ρυθμό γλωσσικής ανάπτυξης και τα ορόσημα μπορεί να αποκλίνουν από όσα αναφέρθηκαν παραπάνω. Ωστόσο αν υπάρχει απόκλιση άνω των 6 μηνών καλό είναι πάντα να παίρνετε την εκτίμηση ενός ειδικού και καταρτισμένου λογοθεραπευτή.

The post ΑΡΘΡΩΤΙΚΗ Ή ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Είναι εκείνες οι ικανότητες που αναπτύσσονται πριν κατακτηθεί η ομιλία από ένα παιδί και είναι απαραίτητες και αναγκαίες  πριν ακόμα κατακτηθούν οι πρώτες λέξεις. Κατακτούνται πλήρως στην ηλικία των 12-18 μηνών.  Ακόμη και στα βρέφη όμως τις παρατηρούμε να αναδύονται και συνεχώς οι γονείς καλούνται να τις ενισχύουν.

Αρχικά πρέπει να υπάρχει κατάλληλη και ποιοτική οπτική-βλεμματική επαφή ώστε να αλληλεπιδρά με τον φροντιστή και να υπάρξει σύνδεση
και

γιατί όχι ακόμα και επεξεργασία ή ερμηνεία των εκφράσεων του προσώπου (χαμόγελο, λύπη).  Για παράδειγμα, μητέρες που θηλάζουν τα μωρά τους αναφέρουν χαρακτηριστικά την έντονη βλεμματική επαφή και σύνδεση – δεσμός που δημιουργείται μεταξύ τους εκείνη την στιγμή.

Ακολουθεί η μίμηση δηλαδή να μπορεί να αντιγράψει μορφασμούς ή εκφράσεις προσώπου, κινήσεις σώματος, όπως χειρονομίες χεριών, (γεια, ευχαριστώ, δήξη με δάχτυλο, παλαμάκια, <<κουκουτσα>> παιχνίδι κα).  Να μιμηθεί κινήσεις οχημάτων, ήχους από ζώα, μουσικά όργανα, παιδικά τραγούδια, χορό. Έτσι αργότερα θα έρθουν και οι μιμήσεις ήχων (βάβισμα)-συλλαβών-λέξεων δηλαδή η ομιλία.

Η αλληλεπίδραση, η διάθεση για επικοινωνία, να ανταποκρίνεται στο περιβάλλον και τον περίγυρο του (responce interaction), η λήψη πρωτοβουλίας για συνδιαλλαγή, και η εναλλαγή σειράς (εγώ-εσύ), αποτελούν επίσης βασικές προϋποθέσεις ώστε να αναπτυχθούν αργότερα οι γλωσσικές δεξιότητες δίνοντας έμφαση στην σημασία της κοινωνικής σύνδεσης, συνεργατικότητας και κοινωνικοποίησης.

Η κοινή προσοχή ή joint attention περιλαμβάνει την κοινή εστίαση παιδιού και φροντιστή σε ένα κοινό ερέθισμα ή μια δραστηριότητα, δηλαδή να αναφερόμαστε στο ίδιο αντικείμενο, επικοινωνώντας μια επιθυμία ή ανάγκη μη λεκτικά.

Εφόσον καλλιεργούνται αυτές οι δεξιότητες και συνυπάρχει άρτιος ακοολογικός έλεγχος, το παιδί όσο μεγαλώνει θα είναι ικανό να ακολουθεί πιο εύκολα και γρήγορα απλές και σύνθετες εντολές, να αναπτύσσει το λειτουργικό και το συμβολικό παιχνίδι του καθώς και να εμπλουτίζει το παθητικό (αντιληπτικό) και ενεργητικό(εκφραστικό) κατεπέκταση λεξιλόγιο του.

Παρατηρώντας το σχήμα δεξιά, την Πυραμίδα, βλέπουμε πώς στη βάση της είναι η Προσοχή και η Αντίληψη και ακολουθούν μετά οι υπόλοιπες δεξιότητες για να φτάσουμε στην κορυφή της που στέκει η Άρθρωση. Επομένως επισημαίνεται και πάλι η αναγκαιότητα κατάκτησης των προγλωσσικών δεξιοτήτων πριν την κατάκτηση των γλωσσικών δεξιοτήτων.

Αν όμως παρατηρείτε κάτι στην συνολική αναπτυξιακή εξέλιξη του παιδιού που σας ανησυχεί, μη διστάσετε να επισκεφθείτε έναν ειδικό για μια αξιολόγηση.

The post ΠΡΟΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΟΥΣ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.