Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι η επεξεργασία και ενσωμάτωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων, μέσω της οποίας το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα ωριμάζει, και αποτελεί θεμέλιο για τη μάθηση, την αλληλεπίδραση με το φυσικό περιβάλλον και τη συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη. Σαν κρίσιμη διαδικασία η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι μια δραστηριότητα αυτό-οργάνωσης του ατόμου καθώς αυτό αλληλοεπιδρά με το περιβάλλον.

Η οργάνωση αυτών των ερεθισμάτων συμβαίνει με τη συλλογή και την επεξεργασία των ερεθισμάτων από το νευρικό σύστημα.  Το νευρικό σύστημα μπορεί και επεξεργάζεται τα δεδομένα που συλλέγονται από το περιβάλλον, μέσα από τις αισθητικές μας οδούς (θα τις αναφέρουμε παρακάτω) ώστε να μπορούμε να χρησιμοποιούμε το σώμα μας αποτελεσματικά.

Τις βάσεις για την θεωρία της αισθητηριακής ολοκλήρωσης έθεσε η A. Jean Ayres τη δεκαετία του 1950-1960. Σύμφωνα με την Ayres η αισθητηριακή ολοκλήρωση είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική κινητική και αντιληπτική οργάνωση του ατόμου στο περιβάλλον όπου ζει και λειτουργεί.

Πάμε να εξηγήσουμε ποιες αισθήσεις είναι αυτές:

1. Όραση δηλαδή δέχονται οπτικά ερεθίσματα (χρώμα, σχήμα) –ΟΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
2. Ακοή δηλαδή δέχονται ακουστικά ερεθίσματα (ήχος, θόρυβος, σειρήνες, κουδούνια, τραγούδια, παιχνίδια που ΄΄μιλάνε΄΄) –ΑΚΟΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
3. Αφή δηλαδή δέχονται απτικά ερεθίσματα (θερμότητα, πόνο, πίεση, υφές) –ΑΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
4. Όσφρηση δηλαδή δέχονται οσφρητικά ερεθίσματα (μυρωδιές)- ΟΣΦΡΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
5. Γεύση δηλαδή δέχονται γευστικά ερεθίσματα (γλυκό, πικρό, ξινό, αλμυρό) –ΓΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Όμως δεν τελειώνουν εδώ, έρχονται άλλα δύο συστήματα αισθήσεων να συμπληρώσουν:

6.ΙΔΙΟΔΕΚΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – αίσθηση του τρόπου που το σώμα μας κινείται στο χώρο- (παζλ, κουμπιά, κινητικά παιχνίδια)

7. ΑΙΘΟΥΣΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ – αίσθηση της θέσης του σώματος μας στο χώρο- (κούνιες, μπάλες pilates, τραμπάλα)

Επομένως όταν δίνουμε στα παιδιά παιχνίδια για πρώτη φορά οφείλουμε να τους δώσουμε τον απαραίτητο χρόνο να τα επεξεργαστούν, να τα αγγίξουν, να παίξουν με αυτά, να λάβουν τα αντίστοιχα ερεθίσματα, να τα ΄΄καταγράψουν΄΄ στο νευρικό τους σύστημα.

μα.

Παιχνίδια με περίεργες υφές

, μυρωδιές όπως σλάιμ-slime(γλίτσα), Fidget, λούτρινα, πλαστελίνες, playdoh

Παιχνίδια με ήχους, κουδούνια, σειρήνες, ομιλούντα (ρομ

ποτάκια, κούκλες)

Παιχνίδια με έντονα χρώματα, παράξενα σχήματα.

Παιχνίδια με κίνηση, κούνιες, μπάλες, τσουλήθρα, τραμπάλα, ποδήλατο

Παιχνίδια όπως οι πίνακες πολλαπλών δραστηριοτήτων για λεπτή

κινητικότητα.

Θυμόμαστε πάντα ότι το κάθε παιδί είναι διαφορετικό και έχει τον δικό του μοναδικό ρυθμό.

πηγές:

1.Ayres, A. J. (1979). Sensory Integration and the child. Los Angeles, CA: Western Psycological Servises

2. Αισθητηριακή Ολοκλήρωση και Αισθητηριακές Διαταραχές – Physio4you

The post ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.

Άλλη μία από τις συχνότερες ερωτήσεις που κάνουν οι γονείς, πάμε λοιπόν να δούμε ανά ηλικία ποια είναι τα κατάλληλα παιχνίδια για να απασχολήσουμε ευχάριστα και με ασφάλεια τα παιδιά.

0-6 μηνών   

Τα βρέφη από την γέννηση τους έχουν ως κύρια ανάγκη την τροφή και την φροντίδα. Είναι όμως και σε μια φάση που μαθαίνουν τον κόσμο μέσω της αφής και της γεύσης, άρα βάζουν τα πάντα στο στόμα πρώτα. Επομένως είναι πολύ σημαντικό για την ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη να παρέχουμε κυρίως :

1.Ανθρώπινη επαφή και συντροφιά για παρέα, διασκέδαση, ερεθίσματα με τα χέρια, με τη φωνή μας (εναλλαγή μελωδίας, τραγούδι, vocal play, μιμούμαστε ήχους που μπορεί να κάνει το βρέφος), το πρόσωπο μας (εκφράσεις).
2.Διάφορους ήχους, ώστε να μάθει να επικοινωνεί και να αντιδρά στους ήχους και τους ρυθμούς.
3.Φωτεινά χρωματιστά παιχνίδια πάνω από την κούνια, ώστε να μάθει να παρακολουθεί ήχους, χρώματα και σχήματα που κινούνται και να διασκεδάζει ή να ηρεμεί.
4.Παιχνίδια που κινούνται όταν τα χτυπά με τα χέρια του ή τα πόδια του, παιδικά γυμναστήρια, όταν μπορεί να κινεί τους ώμους και προσπαθεί να φτάσει αντικείμενα ώστε να διασκεδάζει και να εκπαιδεύεται στη λειτουργία από πρόθεση.
5.Παιχνίδια με χρώματα, εύκολα να τα πιάνει, να τα κουνάει , όταν μπορεί να πιάνει ώστε να ενθαρρύνεται να χρησιμοποιεί τα χέρια του και να διακρίνει διαφορετικά υλικά και ήχους (κουδουνίστρες)
6.Παιχνίδια – κρίκους πλαστικά άθραυστα, μη τοξικά, όταν μπορεί να φέρει τα χέρια του στο στόμα και του αρέσει να γλύφει ή να μασάει ώστε να μάθει να εξερευνά γεύσεις, υφές, υλικά και θερμοκρασίες με το στόμα του, για να μασήσει και να παράγει ήχους.
7.Εικόνες, φωτογραφίες, σκίτσα, ζωγραφιές, παντού στο δωμάτιό του ή το κρεβάτι του
όταν μπορεί να προσηλώνει το βλέμμα του ώστε με ευχαρίστηση να μαθαίνει σχήματα, χρώματα και μορφές.

6-18 μηνών : Σε αυτήν την ηλικία αναπτύσσονται αρκετές δεξιότητες, κινητικές (μπουσούλημα) αντιληπτικές (προγλωσσικές δεξιότητες, κατανόηση), έκφρασης (παραγωγή ήχων, συλλαβών, λέξεων). 

1.Παιχνίδια όπου αντιλαμβάνεται τη δράση του με κάποιο αποτέλεσμα-λειτουργικό παιχνίδι.
2.Μαλακές μπάλες, ξύλινα οχήματα, υφασμάτινους κύβους, όταν μπουσουλάει, ώστε να έχει κίνητρο να ασκήσει το σώμα του.
3.Παιχνίδια πολλαπλών δραστηριοτήτων, μουσικά παιχνίδια, όταν μπορεί να χρησιμοποιεί τα δάχτυλά του, ώστε να ενθαρρυνθεί να τα χρησιμοποιεί σε πολύπλοκες, λεπτές κινήσεις, ενισχύοντας την λεπτή κινητικότητα.
4.Κύβους όλων των μεγεθών, κουτιά που περιέχουν πλαστικά σχήματα, όταν μπορεί να βάζει και να βγάζει, να ρίχνει, να πετάει, να χτυπάει μεταξύ τους, ώστε να αναπτύξει έλεγχο για τα πράγματα που χρησιμοποιεί.
5.Καθρέφτες, μαθαίνει ότι είναι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, ώστε να αναγνωρίζει τον εαυτό του και τους άλλους.
6.Μαλακά, χνουδωτά παιχνίδια, διάφορα μεγέθη, όταν είναι πιο κινητικό, ώστε να τα πετάει και να τα ψάχνει.
7. Παιχνίδια με ρόδες που μπορεί να στηρίζεται και να τα σπρώχνει, ενισχύοντας την αδρή κινητικότητα και την ισορροπία.
8. Βιβλία, μουσική, τραγούδια, ενισχύοντας την αλληλεπίδραση και την επικοινωνία.

1,5 έτους-3 ετών : Το στάδιο της ανακάλυψης, του τρεξίματος, των απότομων ξεσπασμάτων (terrible twos), της διεκδίκησης, της <<κυριαρχίας>>τους στον κόσμο.  Υ.Γ. Υπομονή θα περάσει!

1.Συμβολικό παιχνίδι, κουκλάκια, μωράκια, κουζινικά, κατσαρόλες τηλέφωνα, αντικείμενα που τα χρησιμοποιεί για να αναπαραστήσει ένα άλλο αντικείμενο (ενίσχυση φαντασίας και δημιουργικότητας), μιμείται εμάς πχ μαγειρική, δουλειές σπιτιού, εργασία.
2.Αυτοκινητάκια και παιχνίδια που σπρώχνονται ή σέρνονται σε ρόδες, όταν μπορεί να περπατήσει σταθερά γιατί χαίρεται με τον θόρυβο και βοηθούν την ισορροπία.
3.Παιχνίδια με ρόδες που μπορούν να τα οδηγούν, γιατί απαιτούν έλεγχο της κίνησης (ιδεασμό, κινητικό προγραμματισμό, πράξη), της ταχύτητας, της ισορροπίας.
4. Sensory play με Φτυαράκια, κουβαδάκια, τσουγκράνες αποκτώντας εμπειρίες από την αίσθηση των υλικών, την υφή και το χρώμα τους.
5.Μικρά απλά πάζλ, κύβοι, κατασκευές, ζωγραφική, δαχτυλομπογιές, ενσφηνώματα, ενισχύοντας γνωστικές δεξιότητες.
6.Βιβλία με εικόνες, μικρές ιστορίες, τραγουδάκια, κοιτάζοντας, τραγουδώντας, χορεύοντας γιατί έτσι μαθαίνει τον κόσμο γύρω του.

3-7ετών : Σε αυτό το στάδιο τα νήπια πλέον αναζητούν όλο και περισσότερο το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους. Όχι απαραίτητα ότι θα μοιραστούν τα δικά τους παιχνίδια, αλλά η συναναστροφή κρίνεται πλέον αναγκαία!

1.Κινητικό παιχνίδι με τρέξιμο, πιάσιμο, πηδήματα
2.Μουσικά όργανα, τύμπανα, ξυλόφωνα, πνευστά
3.Ό,τι τα εμπνέει για παιχνίδι ρόλων! Κούκλες, τρενάκια, αυτοκινητάκια, κουκλόσπιτα, Ρούχα, καπέλα, στολίδια, στολές κτλ.
4.Μαρκαδόρους, δαχτυλομπογιές, κατασκευές, ψαλίδι, μολύβια κτλ.
5.Απλά στην αρχή παιχνίδια επιτραπέζια, παζλ, ντόμινο, παιχνίδια ενίσχυσης κριτικής και λογικής σκέψης ή αργότερα στρατηγικής. Ενισχύοντας την ομαδικότητα, την συνεργασία, την εναλλαγή σειράς, την τήρηση κανόνων και τον ευγενή συναγωνισμό καθώς και την ανοχή στην ματαίωση. 
6.Βιβλία, απλά παραμυθάκια- όσο μεγαλώνει πιο σύνθετα, ενισχύοντας την γλωσσική ανάπτυξη.
7. Ποδήλατα ισορροπίας 

Καθώς το παιδί μεγαλώνει είναι σε θέση να επιλέγει εκείνο τα παιχνίδια του, αυτά που τον ευχαριστούν. ΑΝ θέλει να παίζει μόνο του, χωρίς την επίβλεψη γονέα, καλό είναι να υπάρχει ένας κατάλληλα διαμορφωμένος χώρος ώστε να μπορεί να το πάρει μόνο του, να μαθαίνει να οργανώνει και να αποθηκεύει τα πράγματα του. Επίσης καλό είναι να μην πέφτουμε σε παγίδες υπερκατανάλωσης και να μην παρέχουμε 1000αδες παιχνίδια. Όταν έχουμε πολλά αποσύρουμε κάποια και αφήνουμε ορισμένα, μετά από λίγο καιρό, εναλλάσσουμε τα παιχνίδια και έτσι το παιδί δεν τα βαριέται κιόλας!

8-17 ετών : Τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες είναι σε θέση να επιλέγουν μόνα τους τα παιχνίδια ή τις δραστηριότητες είτε ατομικά είτε ομαδικά. Εφόσον έχουν ήδη <<χτίσει>> μια αυτόνομη, ισορροπημένη προσωπικότητα, οι γονείς καλό είναι να παρέχουν με ασφάλεια και με μέτρο αυτά που επιλέγουν.

Τις περισσότερες φορές επιλέγουν χόμπι, όπως στίβο, χορό, σπορ, πολεμικές τέχνες, κολύμβηση, ηλεκτρονικά παιχνίδια, επιτραπέζια. Τέλος επιλέγουν να βγαίνουν με τις παρέες τους και να απολαμβάνουν την συντροφικότητα και την κοινωνική συνδιαλλαγή!

The post ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΑΝΑ ΗΛΙΚΙΑ 0-17 ΕΤΩΝ first appeared on Αντωνία Βλάχου Λογοθεραπεία.